Home » Jati Diri

MENJELANG AMBANG KEMERDEKAAN: OGOS 1957

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

Bulan Ogos merupakan bulan yang cukup sinonim dengan imbasan kemerdekaan dan sambutannya. Malaysia atau dahulunya dikenali sebagai Tanah Melayu mendapatkan kemerdekaannya pada 31 Ogos 1957 sebagai tanda berakhirnya penjajahan British di Tanah Melayu dan lahirnya sebuah negara baharu yang berdaulat, bebas dan merdeka.

Antara detik yang paling hampir untuk mendapatkan kemerdekaan ialah pada hari Perjanjian Kemerdekaan Tanah Melayu ditandatangani di Lancaster House, London pada 8 Februari 1956. Perjanjian ini juga dikenali sebagai Perjanjian London. Perjanjian ini telah ditandatangani oleh YTM Tunku Abdul Rahman Putra, Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu bagi pihak kerajaan Persekutuan Tanah Melayu dengan Mr. Alan Lennox – Boyd, Setiausaha Negara Tanah Jajahan British bagi pihak Kerajaan British. Melalui perjanjian ini, kemerdekaan bagi Persekutuan Tanah Melayu akan diisytiharkan pada 31 Ogos 1957. Perjanjian ini juga merupakan sebuah perjanjian yang memberikan harapan kepada pengakhiran untuk segala jerih perih, usaha dan pengorbanan pemimpin dan rakyat Tanah Melayu yang amat menanti-nantikan kemerdekaan demi menolak penjajahan dan kuasa asing di tanah air tercinta. 

Pada 20 Februari 1956, sekembalinya rombongan menuntut kemerdekaan dari London, Yang Teramat Mulia Tunku Abdul Rahman Putra telah mengisytiharkan kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu di Padang Bandar Hilir, Melaka. Pengisytiharan ini telah disambut dengan pekikan “Merdeka” yang bergemuruh daripada 100 000 rakyat Tanah Melayu. Begitu besar erti kemerdekaan kepada seluruh rakyat Tanah Melayu ketika itu. Lantas, pelbagai persediaan dan penstrukturan semula pentadbiran Persekutuan Tanah Melayu mula diatur dan  diselaras dengan baik bagi menjamin kesatuan sebuah negara yang merdeka. Semakin hampir menjelang hari bersejarah tersebut, semakin rancak persediaan dan perhatian ke arah kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Ogos 2017)

Posted in: Arkib Negara

MALAYAN UNION

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

Perubahan status Tanah Melayu daripada negeri naungan kepada negeri jajahan merupakan agenda British untuk menakluk dan memperkukuh pentadbirannya di Tanah Melayu. Rancangan utama Malayan Union adalah untuk menyatukan Negeri–negeri Selat, Negeri–negeri Melayu Bersekutu dan Negeri–negeri Melayu Tidak Bersekutu di bawah satu pentadbiran British yang diletakkan di bawah satu pemerintahan Kerajaan Pusat yang terletak di Kuala Lumpur dan diketuai oleh seorang Gabenor British. Manakala, Gabenor British ini pula akan dibantu oleh sebuah Majlis Mesyuarat Undangan dan Majlis Kerja. Kuasa Gabenor dilihat semakin besar dan meluas menandingi kuasa sultan dan raja-raja Melayu. Gabenor berkuasa melulus atau membatalkan sesuatu undang-undang dan semua undang-undang yang dikuatkuasakan tidak memerlukan tandatangan sultan.

          Melalui penubuhan Malayan Union, sultan dan raja-raja Melayu kehilangan takhta dan maruah sebagai pelindung kepada orang Melayu. Bahasa Inggeris menjadi sebagai bahasa utama untuk setiap urusan dan hal ini meminggirkan bahasa Melayu dan tulisan Jawi. Hak kewarganegaraan yang sama diberikan kepada semua orang tanpa mengira kaum dan asal keturunan. Prinsip Jus Soli diketengahkan dengan menjadikan hak kewarganegaraan diletakkan sama rata antara kaum Melayu dengan kaum bukan Melayu. Penubuhan dan perlembagaan yang dibawa oleh Malayan Union ternyata lebih berpihak kepada British untuk mengukuhkan pemerintahan mereka di Tanah Melayu. Dasar terbuka yang dibawa oleh British dilihat akan mengancam status orang Melayu sebagai penduduk peribumi. Orang Melayu juga bimbang akan kehilangan warisan tamadun yang telah dibina oleh kerajaan Melayu seperti pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Justeru, Malayan Union mendapat bantahan keras daripada raja-raja Melayu, para ilmuwan dan penduduk Tanah Melayu yang akhirnya bangun menentang penubuhan Malayan Union.

***

(rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Julai 2017)

Posted in: Arkib Negara

TUN V.T. SAMBANTHAN

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

Sebagai penyokong dan pendukung ideologi Mahatma Gandhi, Chandra Bose dan Nehru, Tun V.T. Sambanthan, atau nama sebenarnya Veerasamy Thirunyana Sambanthan, ialah tokoh negara yang amat berpegang teguh pada nilai budaya dan keagamaan. Anak kedua pasangan Veerasamy dan Senggambal pada 16 Jun 1919 di Sungai Siput, Perak. Bapanya pemilik ladang getah dan ahli perniagaan terkenal di Sungai Siput yang juga memiliki rumah papan berseni bina tradisi Melayu yang terletak di Blues Road.

Tun V.T. Sambanthan menerima pendidikan awal dalam aliran bahasa Tamil sebelum melanjutkan pelajarannya di sekolah aliran bahasa Inggeris, Sekolah Menengah Clifford, di Kuala Kangsar. Setelah tamat Senior Cambridge, beliau melanjutkan pelajaran dalam bidang ekonomi di Universiti Annamalai, Chidambaran, Tamil Nadu, India. Beliau mula berjinak-jinak untuk mendalami hal ehwal politik sejak berada di universiti tersebut. Beliau menyertai gerakan Quit India yang menyokong gerakan nasionalisme menentang British di India.

Pada tahun 1946, Tun V.T. Sambanthan menerima berita kematian bapanya yang menyebabkan beliau terpaksa pulang ke Sungai Siput. Kepulangannya memberikan peluang untuk beliau turut membantu abang sulungnya mengurus perniagaan keluarga selain menyaksikan kedaifan dan hal ehwal buruh India di Tanah Melayu. Kemiskinan dan kedaifan buruh India yang dilihatnya itu membuatkan beliau menanam azam untuk membantu usaha meningkatkan taraf kehidupan buruh India. Keazaman beliau dibuktikan dengan menjalankan peranannya bagi menyediakan kemudahan pendidikan yang bermutu kepada anak buruh India, melalui penubuhan kelas bahasa Tamil dan Inggeris.

Posted in: Arkib Negara

Pilihan raya Umum 1969

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

Tahukah anda tentang proses atau perjalanan pilihan raya? Di Malaysia, terdapat dua jenis pilihan raya, iaitu pilihan raya umum dan pilihan raya kecil. Pilihan raya umum diadakan apabila Parlimen atau Dewan Undangan Negeri dibubarkan atau terbubar sendiri selepas tamat tempoh lima tahun. Pilihan raya kecil pula berlaku apabila terdapat kekosongan kerusi Parlimen atau Dewan Undangan Negeri di luar jangka atas beberapa faktor tertentu, seperti kematian, peletakan jawatan, hilang kelayakan dan pembatalan keputusan pilihan raya oleh Mahkamah Pilihan Raya. Proses pilihan raya bermula dengan pengumuman pembubaran Parlimen dan Dewan Undangan Negeri, diikuti pengeluaran writ atau surat kuasa kepada pegawai pengurus untuk menjalankan pilihan raya, penamaan calon, kempen pilihan raya, pengundian, penjumlahan rasmi undian, dan pengumuman keputusan pilihan raya.

          Jika kita mengimbau perjalanan pilihan raya umum 1969, pasti ada antara kita yang mengingati peristiwa yang pernah menggemparkan negara kerana peristiwa tersebut amat berkaitan rapat dengan perjalanan pilihan raya umum pada tahun tersebut. Peristiwa tersebut ialah tragedi 13 Mei 1969. Tragedi ini tercetus ekoran daripada pilihan raya kebangsaan pada 10 Mei 1969. Dari awal pilihan raya ini dijalankan, melalui kempen dan suara calon yang bertanding, emosi dan sentimen perkauman disuarakan dengan begitu lantang. Keadaan ini juga digunakan sepenuhnya oleh pihak tertentu bagi tujuan politik mereka.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Mei 2017)

Posted in: Arkib Negara

Biarlah Salah Sekarang

Oleh Osman Affan

 Kesilapan lalu, jika dibetulkan, mampu menjadi panduan kepada kehidupan sekarang dan pemangkin kejayaan pada masa akan datang.~Osman Affan~

 Sebagai pelajar, adakah anda biasa berhadapan dengan masalah takut melakukan kesilapan? Pernahkah anda takut melakukan sebarang kesalahan sehingga anda tidak mahu berbuat apa-apa? Sebagai contoh, apabila guru anda bertanya di hadapan kelas, pernahkah anda tidak mahu menjawab kerana takut salah sedangkan anda rasa bahawa anda mengetahui jawapan tersebut?

          Masalah takut membuat salah ini sangat biasa dalam kalangan pelajar, terutamanya dalam kalangan pelajar cemerlang. Bagi pelajar ini, daripada salah, lebih baik diam dan tidak berbuat apa-apa. Sekurang-kurangnya, tidak berbuat apa-apa dapat menyelamatkan diri daripada malu apabila salah atau dimarahi apabila melakukan kesilapan. Namun begitu, benarkah dengan tidak melakukan kesalahan, pelajar akan menjadi lebih berjaya dalam kehidupan? Sudah tentu tidak!

          Percaya atau tidak, melakukan kesalahan atau kesilapan ialah sebahagian besar daripada proses mempelajari sesuatu. Sebagai buktinya, bayangkan kanak-kanak kecil yang baru mahu belajar berjalan. Adakah mereka pada satu pagi sewaktu bangun tidur, terus berdiri, berjalan dan terus berlari? Tidak, bukan? Jika kita perhatikan, kanak-kanak kecil yang baru belajar berjalan akan melakukan banyak kesalahan dan kesilapan yang membuatkan mereka terduduk, terjatuh, dan kadang-kadang tersungkur.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Mac 2017)

Posted in: Motivasi Diri

Hari Ini Dalam Sejarah (HIDS)

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

Pernahkah anda mendengar atau menonton rancangan “Hari Ini Dalam Sejarah”? Tahukah anda bahawa rancangan“Hari Ini Dalam Sejarah” telah bersiaran sejak tahun 1979 di Radio dan Televisyen Malaysia (RTM)? Rancangan “Hari Ini Dalam Sejarah” juga dikenali dengan singkatan “HIDS”. Rancangan hebat ini julung kali diterbitkan melalui pandangan sejarawan negara yang menjadi wadah untuk mendidik dan menjadikan masyarakat celik sejarah, seterusnya menghargainya. Selain  memberikan maklumat kepada orang ramai tentang sejarah tanah air, program ini juga bertujuan untuk membawa kesedaran terhadap kepentingan sejarah dalam kehidupan masyarakat. Arkib Negara bersama-sama RTM bertanggungjawab untuk menerbitkan rancangan yang menyingkap kembali segala peristiwa bersejarah tanah air melalui rancangan ini.

          Rancangan HIDS lahir daripada mesyuarat Jawatankuasa Kerja Persatuan Sejarah Malaysia pada 23 Julai 1979. RTM mengemukakan permintaan Menteri Penerangan, Dato’ Mohamad Rahmat, supaya Persatuan Sejarah Malaysia bersama-sama RTM menerbitkan rancangan yang mengandungi peristiwa sejarah tanah air untuk disiarkan melalui TV Malaysia. Jawatankuasa ini bersetuju menyerahkan perkara ini kepada kajian Arkib Negara melalui satu projek perintis. Berikutan itu, Arkib Negara menyediakan memorandum mengenai rancangan tersebut yang mencadangkan supaya rancangan ini disiarkan pada setiap hari mengenai peristiwa bersejarah yang berlaku pada hari berkenaan.

          Pada 19 September 1979, jawatankuasa kecil dilantik yang dianggotai oleh wakil RTM, Muzium Negara, Filem Negara, Jabatan Penerangan, dan Lembaga Peperiksaan bagi memastikan program ini berjalan dengan lancar dan berkesan. Jawatankuasa kecil ini juga memberikan kerjasama kepada Arkib Negara yang menjalankan peranan untuk mencari peristiwa sejarah yang dipilih dan menyediakan skrip, Filem Negara dan Jabatan Penerangan untuk mendapatkan ilustrasi, dan RTM pula menyediakan kerja merakamkan dan menerbitkan rancangan ini. Walau bagaimanapun, kini kerjasama bagi menghasilkan dan meneruskan rancangan HIDS ini dipertanggungjawabkan sepenuhnya kepada Arkib Negara dan RTM.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Mac 2017)

Posted in: Arkib Negara

Batu Road Kuala Lumpur

Oleh   Nurzuliana Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

 Sejarah kewujudan dan pembinaan Batu Road atau Jalan Batu bermula pada akhir abad ke-19. Nama Batu Road diambil daripada nama sebuah kawasan “batu” yang terdapat perkampungan, gua batu kapur dan lombong bijih timah. Dalam tahun 1930-an, paya, sawah padi, dan ladang kelapa sekitar Batu Road telah dibangunkan dan menjadi pusat pembangunan komersial yang menjadikan jalan tersebut yang paling sibuk di bandar ketika itu.

Sejarah membuktikan bahawa pemilik hartanah dan peniaga di sekitar kawasan Batu Road terdiri daripada pelbagai kaum dan etnik, seperti Melayu, India (Muslim, Sikh dan Hindu), Sri Lanka, Cina dan British. Setiap kaum memperdagangkan barangan dan perkhidmatan seperti kedai jahit, restoran, barangan runcit, hotel dan panggung wayang.

          Melalui pembinaan Batu Road inilah, bangunan batu dan jalan raya berbatu dibina. Ada pendapat yang menyatakan bahawa pemandangan dari Batu Road menampakkan Gua Batu (Batu Caves) yang terletak di utara dengan jelasnya. Pendapat mengenai “batu” ini menimbulkan pelbagai andaian dan spekulasi yang dikaitkan dengan nama jalan ini.

Pada ketika itu, Batu Road bermula dari persimpangan Jalan Tun Perak dan Jalan Raja yang berdekatan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur hingga persimpangan bulatan Jalan Pahang dan Jalan Ipoh. Batu Road juga terkenal sebagai pusat tumpuan orang ramai membeli-belah kerana terdapat banyak deretan kedai yang menjual pelbagai perkhidmatan dan barangan keperluan yang datang dari dalam dan luar negara. Pada awalnya, kedai ini dibina oleh orang Inggeris, melalui Jabatan Kerja Raya, dan tauke Cina. Kepelbagaian barangan jualan di Batu Road ini menarik banyak pengunjung dan pembeli.

          Pada awalnya, Batu Road dan sekitar kawasannya (Kuala Lumpur) hanya terdiri daripada rumah kedai yang dibina daripada kayu dan berbumbung atap. Bermula pada tahun 1880-an, bangunan ini dibina dengan menggunakan simen dan batu. Batu Road dan sekitar kawasannya mula menampakkan pertambahan dengan aktiviti pembangunan dari masa ke masa melalui pembinaan banyak rumah kediaman dan kedai. Berikutan itu, kemudahan, seperti tempat pejalan kaki (jalan kaki lima), mula dibina dengan lebih teratur dan berbumbung di sepanjang deretan kedai di Batu Road.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Februari 2017)

Posted in: Arkib Negara

Empat Langkah Membaca Buku dengan Lebih Berkesan

Oleh Osman Affan

“Pelajar yang membaca ialah pelajar yang berfikir. Pelajar yang berfikir ialah pelajar yang berjaya. Pelajar yang berjaya boleh mencapai apa-apa sahaja dalam hidupnya.” ~Osman Affan~

Sungguh pantas masa berlalu. Sedar tidak sedar, tahun baharu menjelma lagi. Perkara popular yang dilakukan pada awal tahun ialah menetapkan azam baharu atau matlamat baharu untuk apa-apa yang mahu dicapai pada tahun ini. Namun demikian, apa kata kita mulakan tahun ini dengan sesuatu yang berbeza?  Apa kata kita mulakan tahun ini dengan menguasai satu kemahiran penting yang selalu diabaikan oleh pelajar? Kemahiran itu ialah strategi untuk membaca buku dengan lebih berkesan.

Bagi kebanyakan pelajar, membaca buku atau majalah bukanlah perkara yang sukar. Mereka sudah mula membaca sejak kecil lagi. Namun demikian, yang menjadi masalah ialah kebanyakan pelajar mudah lupa akan apa-apa yang telah dibaca dan mudah hilang fokus semasa membaca, terutamanya semasa membaca buku yang tebal. Jadi, mari kita pelajari empat langkah untuk membaca buku dengan lebih berkesan.

Langkah pertama, sebelum anda membaca buku, majalah, artikel atau apa-apa bahan bacaan, penuhkan minda anda dengan soalan. Tanya diri anda beberapa soalan yang berkaitan dengan apa-apa yang bakal anda baca. Sebagai contoh, jika anda sedang membaca buku sejarah topik kemerdekaan, tanya diri anda apa-apa yang anda tahu tentang topik tersebut. Soal diri anda, apa maksud kemerdekaan, apa berlaku sebelum kemerdekaan, siapa yang merdeka, dan siapa yang menjajah? Lebih baik lagi, lihat soalan yang ada di bahagian soalan topikal buku tersebut.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Januari 2017)

Posted in: Motivasi Diri

Sekolah Tuanku Abdul Rahman Perintis Kecemerlangan Pewaris Bangsa

Oleh Nurzulianan Kamaruzaman, Arkib Negara Malaysia

JIKA diteliti sejarah pendidikan negara sebelum kemerdekaan, pendidikan pada masa itu lebih tertumpu pada golongan atasan dan bangsawan. Banyak kanak-kanak yang tidak bersekolah walaupun mereka menginginkannya. Sukatan pelajaran juga mengikut sukatan dan sistem pelajaran negara penjajah; pelajar diajar mengenai sejarah negara penjajah, manakala sejarah dan pejuang tanah air diputarbelitkan dan diketepikan.

Namun begitu, kini negara kita mampu berdiri sendiri dengan sukatan pelajaran yang semakin berkembang dan sesuai untuk setiap peringkat umur. Sejarah dan perjuangan tokoh negara dapat dibuktikan dan dibahaskan dengan bangganya. Semua ini berkat kegigihan dan perjuangan tanpa mengenal lelah daripada pemimpin terdahulu.

Malay Secondary School

Tahukah anda bahawa Sekolah Tuanku Abdul Rahman, atau juga dikenali sebagai STAR, ialah sekolah yang terawal di Tanah Melayu? Nama asal sekolah ini ialah Malay Secondary School, atau juga dikenali sebagai Sekolah Melayu, Ipoh. Pada awal penubuhannya, sekolah ini ditempatkan di bangunan sementara P.A.A. di Baeza Avenue, Ipoh, yang terdiri daripada lima buah bangunan lama yang pernah didiami oleh pasukan Askar Melayu sebagai tempat pentadbiran, tempat tinggal dan tempat simpanan barang. Asas penubuhan sekolah ini didasarkan pada cadangan yang dinyatakan dalam Penyata Razak 1956 (Laporan Razak). Pada 1 November 1956, Pejabat Kehutanan Kuala Lumpur telah diminta untuk membantu mendirikan 12 buah bilik darjah (tingkatan) yang baharu dan enam bilik mandi, serta memperbesar bahagian dapur. Semua bangunan ini diperbuat daripada papan dan siap dibina pada 18 Januari 1957. Kawasan sekolah seluas empat ekar ini juga dipagar dengan pagar dawai berduri.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa November 2016)

Posted in: Arkib Negara

Anak Muda Mula Mendekati Puisi

Oleh Nur Intan Safinaz Amirrudin

PUISI merupakan genre sastera yang berisi ungkapan perasaan penyair yang mempunyai irama dan rima, serta diungkapkan dengan pemilihan kata yang cermat dan tepat. Karya sastera berbentuk puisi merupakan sarana komunikasi antara sasterawan dengan pembacanya. Puisi terbahagi kepada puisi tradisional dan puisi moden. Puisi tradisional mempunyai rima dan irama klasik, termasuklah syair, gurindam dan pantun, manakala puisi moden ialah sajak yang tidak terikat dengan apa-apa rima atau irama.

Za’ba mendefinisikan puisi atau karangan berangkap sebagai “khas dipakai untuk melafazkan fikiran yang cantik dengan bahasa yang indah dan melukis kemanisan dan kecantikan bahasa dalam penulisan”. Definisi itu memperlihatkan dua ciri utama puisi. Yang pertamanya ialah sifat abstraknya, termasuklah kecantikan ataupun keindahan bahasa dan kemerduan bunyi. Yang keduanya ialah sifat konkritnya, struktur dasar yang merupakan binaan baris dalam rangkap, kedudukan suku kata dalam baris dan susunan rima. Kedua-dua ciri tersebut mempunyai hubung kait yang erat dengan tema dan kesannya kepada pembaca.

Puisi perlu memenuhi tiga ciri karya yang baik. Yang pertamanya, benar; pemuisi atau penulis puisi perlu menyatakan atau menegakkan kebenaran dalam karyanya. Yang keduanya, berfaedah; penulis perlu menerapkan nilai murni dan elemen yang berfaedah dalam puisi bagi memberikan manfaat kepada pembaca atau pendengar. Yang ketiganya, indah; penulis puisi perlu berfikiran kreatif dan kritikal ketika membuat pemilihan perkataan yang bersesuaian dan tidak bercanggah dengan norma masyarakat Timur. Penulis perlu menggunakan bahasa yang indah dan sopan serta mempamerkan ketinggian nilai budaya Melayu yang kaya dengan adab tatasusila.

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa November 2016)

 

Posted in: Remaja Cemerlang