Pengenalan Kapal Wap dan Pas Haji Semasa

Home » Jati Diri » Arkib Negara » Pengenalan Kapal Wap dan Pas Haji Semasa

Oleh   Fauziah Abdullah, Arkib Negara Malaysia

SEMASA era pemerintahan kolonial British, kita dapat melihat bahawa usaha yang aktif telah digerakkan oleh British untuk membantu orang-orang Melayu pada masa dahulu untuk mengerjakan haji dengan lebih selesa. Usaha ini merupakan kesan daripada kecaman dan rungutan orang-orang Melayu dan juga pegawai British di Jeddah yang telah memaksa British bertindak bagi menjaga kewibawaan British.

British juga berusaha untuk memperkenalkan pelbagai undang-undang bagi memberi keselesaan kepada orang Melayu ketika menunaikan haji berikutan keadaan orang Melayu yang terpaksa berdepan dengan masalah seperti kemudahan kapal dan juga kesukaran ketika dalam perjalanan untuk mengerjakan haji.

Pengenalan kapal wap kepada orang Melayu untuk kemudahan mengerjakan haji pada tahun 1860 dianggap langkah yang baik untuk memastikan tempoh pelayaran haji ke Mekah mengambil masa yang lebih singkat berbanding menggunakan kapal layar pada tahun-tahun sebelumnya. Penggunaan kapal wap dapat memendekkan masa iaitu hanya tiga hingga empat minggu sahaja untuk belayar menuju ke Mekah berbanding dengan kapal layar yang mengambil masa tiga hingga empat bulan. Kemudahan  ini telah mendapat sambutan yang baik dalam kalangan orang Melayu untuk menunaikan haji.

Masalah masih timbul walaupun penggunaan kapal wap dijadikan pengangkutan utama. Sekitar tahun 1860 hingga 1909 memperlihatkan penumpang kapal wap ini masih lagi berasak dan penuh di dalam kapal. Keselesaan dan juga bekalan makanan yang tidak mencukupi, selain tahap kesihatan penumpang juga menjadi masalah bagi penumpang kapal haji. Keadaan ini telah mendorong pihak British untuk campur tangan dalam hal urusan haji orang Melayu. Isu kematian yang ramai dan juga sikap tamak pengurus kapal yang membawa penumpang melebihi had yang dibenarkan telah diberi perhatian serius oleh pentadbiran British untuk menyelesaikan masalah yang dihadapi dalam membantu memudahkan orang Melayu mengerjakan haji dengan lebih selesa.

 Antara isu yang hangat diperkatakan ialah kes kematian jemaah haji seramai 83 orang dalam sebuah pelayaran kapal yang membawa seramai 520 orang bakal haji. Tindakan yang tegas tidak diambil oleh pihak berkuasa untuk menghukum pihak yang bersalah pada masa itu. Hal ini telah mendorong British membincangkan isu ini melalui surat-surat yang dihantar dari Singapura ke Benggal pada tahun 1849 untuk membincangkan soal ini.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Februari 2016)

Hantar Maklum Balas