JALAN KERETA API DI TANAH MELAYU

Home » Jati Diri » Arkib Negara » JALAN KERETA API DI TANAH MELAYU

Oleh Wan Mohd Rahimi Rahim, Arkib Negara Malaysia

PERKEMBANGAN sosial telah lama berlaku di Tanah Melayu, seiring dengan perkembangan politik dan ekonomi dunia. Perkembangan ini termasuklah masyarakat, infrastruktur, pengangkutan dan hubungan kaum. Perkembangan ini semakin meluas apabila adanya campur tangan British di Tanah Melayu, sejak tahun 1874, yang bukan sahaja membawa perubahan dari segi politik dan ekonomi, tetapi juga aspek sosial.

Sebelum British meluaskan kuasanya di Tanah Melayu, sistem pengangkutan sedia ada sangat mundur berbanding dengan keadaan selepas campur tangan British yang membawa perubahan sistem pengangkutan yang ketara. Hal ini dikatakan demikian kerana British telah memperkenalkan cara membina jalan raya dan kereta api, seperti yang telah dilakukan di Barat.

Pada abad ke-19, Semenanjung Tanah Melayu merupakan kawasan pengeluar bijih timah yang utama. Perusahaan bijih timah terus berkembang pesat semasa pemerintahan British di Negeri-negeri Melayu Bersekutu. Jika dilihat aspek pengeluaran, usaha British menyediakan perkhidmatan bantuan, termasuklah pengangkutan dan perhubungan, telah menambahkan pengeluaran. Perkembangan ekonomi di kawasan pedalaman menyebabkan cara pengangkutan tradisi tidak lagi memainkan peranan yang penting, yang mampu memberikan kepuasan kepada penduduk tempatan, sebaliknya hanya menjaga kepentingan ekonomi British.

Sebelum campur tangan British, sungai memainkan peranan penting dalam perkembangan ekonomi, sosial, dan politik di Tanah Melayu. Sungai menjadi jalan perdagangan utama bagi pengangkutan barangan berat dan jarak jauh. Pengangkutan laut pula menjadi jalan perhubungan di antara negeri atau tempat di kawasan pantai. Sungai merupakan cara yang praktikal untuk menerobos jaluran paya ke kawasan pedalaman.

Pada masa tersebut, pengangkutan darat tidak dimajukan dengan baiknya atas beberapa sebab. Antaranya termasuklah alam sekitar yang berpaya dan berair yang melambatkan pergerakan di darat; hutan tebal yang sukar ditembusi; dan pembawa barang, seperti gajah dan manusia, yang melalui jalan tersebut tidak mampu membawa muatan barang yang banyak. Perubahan daripada bentuk pengangkutan asal ini bermula dengan tertubuhnya pemerintahan British. Pada masa yang sama, sungai merupakan laluan yang dapat digunakan untuk tiba di kawasan longgokan bijih timah. Sungai digunakan sebagai laluan untuk mengangkut bijih yang dihasilkan dari pedalaman ke pantai sebelum dieksport. Usaha perlombongan yang berterusan ini telah mewujudkan pengangkutan baharu.

***

(Rencana ini dipetik daripada majalah Dewan Siswa Mac 2016)

Hantar Maklum Balas